Aan de rand van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug ligt Bezoekerscentrum De Boswerf waar afgelopen zondag het Lentetijdfestival plaatsvond. De dag stond in het teken van de opening van de bijentuin. Kinderen konden workshops volgen, er werd lippenbalsem van bijenwas gemaakt en het rook heerlijk naar de pizza’s die werden gebakken.

Judith Stoker (medewerker natuur en duurzaamheidscommunicatie) is naast haar dagelijkse werkzaamheden ook imker en legt uit waarom het nou zo belangrijk is om een bijentuin aan te leggen

Waarom hebben jullie de bijentuin aangelegd?
We hebben vooral vanuit educatief oogpunt de bijentuin aangelegd, we willen een voorbeeld zijn voor het publiek en met name de jonge kinderen die hier komen. Door middel van het aanleggen van de bijentuin kunnen kinderen meer leren over de bij maar ook over verschillende planten waar de bijen en andere insecten op af komen. Het gaat steeds slechter met de bijen dus door middel van de bijentuin doen we iets voor de bijen en is het tevens educatief.

Waarom gaat het steeds slechter met de bij?
Er zijn heel veel dingen in het verleden veranderd. In Nederland zijn wij landbouwgronden anders gaan gebruiken maar we hebben natuurlijk ook veel gebouwen neergezet. Heel veel bijen zijn ook specialistisch en vliegen maar op enkele bloemen, zodra die bloemen er niet meer zijn verdwijnen de bijen met alle gevolgen van dien. Ik zeg altijd zo: Als wij de oorzaak zijn moeten we het ook oplossen. Maar dan moeten we het wel willen. Dit is dan het moment om dat te doen maar het begint met bewustwording.

De wilde bij wordt zelfs met uitsterven bedreigd, wat kunnen mensen daaraan doen?
Ongelooflijk veel en ook veel meer dan je zou denken. Iedereen denkt gelijk ‘’oh, dan moet ik mijn tuin ook zo inrichten,’’ dat kan, maar dat hoeft helemaal niet. Niet iedereen heeft de tijd of het budget. Op een balkon kun je bijvoorbeeld plantjes neerzetten of tuinkruiden, zolang er maar iets bloeit. Je kunt met buurtgenoten een stuk braakliggend terrein inrichten. Mensen zijn ook onwetend, schoffelen is bijvoorbeeld funest voor insecten. Je verstoort dan veel meer dan dat je er goed aan doet. Voor de zandbijen is het weer belangrijk om genoeg zand vrij te hebben in je tuin. Als je dit soort dingen zou weten zou men het al anders aanpakken.

Wat is het verschil tussen een honingbij en een wilde bij?
Een honingbij wordt verzorgd door een imker, dit is geen wilde soort meer in Nederland. Wilde bijen bedruipen zichzelf, nestelen zichzelf in muizenholtes of boomholtes. Daar komen mensen niet aan te pas tenzij je je tuin niet goed inricht waardoor wilde bijen zich niet kunnen nestelen.

‘’Zeist is al een bijvriendelijke gemeente, nu de rest nog''

Hoe gaat het met de honingbij?
Bij de honingbij gaat het over andere oorzaken. De honingbij heeft last van de varroamijt (een uitwendige parasiet die voorkomt op insecten, maar zich alleen voort kan planten op de eitjes van honingbijen), daar hebben wilde bijen geen last van. De honingbij heeft gelukkig wel imkers die kunnen ingrijpen als dat mogelijk is. In de weilanden staan amper bloemen en alleen maar gras, daar hebben honingbijen niets aan. Deze dingen hebben allemaal invloed op de bijen, waaronder de honingbij. Dus echt goed gaat het ook niet met de honingbij.

Er is relatief weinig aandacht voor de bijen die uitsterven, wat vind je daarvan?
Gelukkig wel steeds meer, laatst was het Wereld Bijendag, dan worden er wel artikelen geschreven. Op school tv en het jeugdjournaal besteden ze er aandacht aan en de campagne Nederland zoemt die vorig jaar is gestart. Niet iedereen heeft daar vast van gehoord maar langzaamaan wordt het wel verspreid over het hele land. Er komen steeds meer bijvriendelijke gemeenten bij, Zeist is het al, nou de rest nog. Het heeft tijd nodig. 

''Dat de mensheid binnen twee jaar uitsterft lijkt mij heel rigoureus. Alles is uiteindelijk eindig.''

In NRC verscheen een artikel: ‘Als de bij uitsterft, volgt de mensheid binnen twee jaar.’ Wat gebeurt er volgens jou als de bij uitsterft?
Ik ben geen wetenschapper, ik heb het onderzoek niet gedaan maar het is wel een feit dat als bijen en andere insecten verdwijnen er geen bestuiving meer plaats vindt, dat moet je dan zelf gaan doen. Je kunt je niet voorstellen dat je alle gewassen handmatig kunt gaan bestuiven, dat is onbegonnen werk. Dit zal dan drastische gevolgen hebben voor de mensheid, heel simpel. We moeten het dus niet zo ver laten komen. Dat de mensheid binnen twee jaar uitsterft lijkt mij heel rigoureus. Alles is uiteindelijk eindig.

Waarom vinden jullie het als bezoekerscentrum belangrijk om kinderen informatie bij te brengen over natuur en dan met name de bijen?
Bij kinderen begint het, als je vanaf jongs af aan kennis over insecten en de natuur hebt meegekregen zal je er hopelijk sneller wat mee doen. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen. De bijen staan als symbool voor alle bestuivende insecten en dat belang moet iedereen weten. Uiteindelijk zullen mensen zelf keuzes maken in hun gedrag maar als ze de basiskennis hebben zal dat al een hoop schelen.

 

Heb je tips, opmerkingen of vragen voor de redacteur? Stuur een mail naar: lotte.vandenberg@student.hu.nl