Catching Cultures Orchestra zorgt voor ontmoeting en verbinding

Donderdagavond 23 mei trad het Catching Cultures Orchestra op in het Beauforthuis in Austerlitz. Het muziekgezelschap bestaat uit muzikanten die de afgelopen jaren uit Syrië, Soedan en Eritrea zijn gevlucht en muzikanten die in Nederland zijn opgegroeid. In het teken van de Ramadan vond na het concert een gezamenlijke iftar plaats. Het Beauforthuis organiseert deze bijeenkomsten al bijna tien jaar in samenwerking met Stichting MSIVO.

De tuintafels zijn romantisch versierd met kaarsen en bloemen waaraan de eerste gasten zitten tot het concert begint. Een medewerker komt vertellen dat de zaal over enkele minuten opengaat. Langzaam maar zeker vertrekt iedereen naar binnen en loopt de theaterzaal vol. Na een kort welkomstwoord nemen de muzikanten plaats op het podium. Al gauw vult de ruimte zich met muziek. Dirigent Hermine zorgt er met haar aanstekelijke enthousiasme voor dat het publiek mee klapt op de juiste maat. Ze vraagt aan zanger Wisam of hij iets wilt vertellen over het volgende nummer. Na enige aarzeling zegt hij door de microfoon: “Het is een mooi liedje!” Gelach klinkt uit de zaal. Snel voegt hij eraan toe: “Het gaat over het moment dat je niet kunt slapen omdat jouw habibi niet bij jou is.” Het Arabische woord voor schatje wordt vaak gebruikt in de gespeelde liederen. Enkele seconden later vullen de sierlijke klanken de zaal weer.

Met zijn warme stem weet Wisam het publiek volledig mee te voeren. Eén vrouw uit het publiek zingt hardop woord voor woord mee. Ze lijkt als enige uit de zaal het liedje te kennen. Haar ogen glinsteren van vreugde bij de herkenning van het nummer. De muziek vormt een kleurrijke mix van Arabische instrumenten als ud (een soort gitaar), ney (een soort fluit) en percussie-instrumenten als djembe en darbuka die worden vermengd met westerse blaasinstrumenten en zang.

Orkestleden Hamad en Mohamed bespelen hun instrumenten.

De imam spreekt de gebedsoproep uit vlak voor zonsondergang.

Dirigent Hermine speelt tussendoor even mee op de trompet.

Nederland is vrede en liefde voor mij

Na een aantal nummers neemt Hamad, die de neyfluit bespeelt, het woord. Het was een bijzondere week voor hem en mede orkestlid Mohamed, die de ud bespeelt en zingt. Allebei kregen zij deze week te horen dat hun aanvraag voor een verblijfsvergunning is goedgekeurd. Er klinkt een hartelijk applaus vanuit de zaal. “Daarnaast ben ik ook nog eens geslaagd voor mijn auto theorie examen!” vertelt Hamad opgewekt. “Nederland is vrede en liefde voor mij.” Met een bescheiden glimlach op zijn gezicht zet hij het volgende muziekstuk in. Na een uur intensief spelen zit het concert er bijna op. “Zullen we nog één nummer spelen?” vraagt dirigent Hermine aan het publiek. “Doe er nog maar twee”, roept iemand. Er wordt nog een laatste liedje gespeeld waarna een welverdiend daverend applaus klinkt vanuit de zaal.

Vlak voor de zonsondergang komt de imam van de plaatselijke moskee de adhan ten gehore brengen. De zaal valt muisstil terwijl de ruimte wordt opgevuld met de Arabische klanken die de imam met zijn zuivere stem uitspreekt. Met deze oproep tot het Maghrib gebed is het startschot gegeven om het vasten te verbreken. Er vormt zich een lange rij in het theatercafé waar Marokkaanse harira soep wordt uitgedeeld. De soep is slechts een voorafje want er liggen ook schalen vol met salades, vlees, groenten en brood. Op alle tafels liggen schaaltjes dadels, die traditioneel als eerste worden gegeten bij het verbreken van het vasten.

Onder de bezoekers zijn ook mensen aanwezig die dit jaar voor het eerst vasten. “Ik zit in het onderwijs en geef al 15 jaar les aan islamitische kinderen”, vertelt Claudia (53). “Mijn dochters zitten ook in het onderwijs en zij wilden dit jaar meedoen aan de Ramadan. Toen ben ik aangehaakt. Ik vind het heel waardevol. Het is voor mij veel meer dan alleen niet eten en drinken.” Dochter Max (23) bracht haar op het idee. “Ik wist niks over de islam en wilde graag ervaren hoe het is om zelf mee te doen, omdat ik zelf ook lesgeef aan islamitische kinderen. Je kunt er over lezen, dat is één ding, maar het zelf meemaken is echt anders.”

Aysha (16) was vanavond met haar moeder aanwezig. “Ik mocht met haar mee omdat ze was uitgenodigd door iemand van de organisatie. Ik had verwacht dat het een beetje saai zou zijn, maar ik merkte al gauw dat ik het juist ontzettend leuk en interessant vond. Heel gaaf om de verschillende zangers te horen.” Toon (41) speelt mee in het levendige orkest. “Ik ben professioneel drummer. Af en toe is dat lastig met het gezelschap, omdat ik gewend ben om met andere professionals te spelen. Gelukkig spreken we allemaal dezelfde taal: de taal van de muziek. Het is heel verrijkend dat de verschillende culturen bij elkaar komen met de muziek. Ik leer ook veel van de verschillende muziekstijlen. Zo krijg ik meer groove.”

De muziek zorgt voor verbinding

Bezoeker Tariq (44) is enthousiast te spreken over de avond. “Ik vind het idee heel leuk. Verschillende mensen uit verschillende culturen die bij elkaar komen. Ik was positief verrast dat de imam de gebedsoproep kwam doen. Hierdoor zien mensen een andere hoek van de islam: zo kan het ook. Van mij mogen dit soort activiteiten vaker plaatsvinden. Mensen komen hierdoor een stapje dichterbij elkaar op een vriendelijke en vrolijke manier.” Ook zijn vrouw Reniya (38) is verblijd. “Ik volg het Catching Cultures Orchestra al een tijdje. Maar wat dit concert zo bijzonder maakt, is de iftar die ernaast gehouden wordt. Cultuur is onlosmakelijk verbonden met eten”, vertelt ze met een grote glimlach op haar gezicht. Verbinding is belangrijk voor haar. “Ik begrijp bijvoorbeeld niks van de Afrikaanse zang, maar toch snap ik het. Het is heel belangrijk voor onze maatschappij om meer verbinding te creëren. Ondanks dat we niet dezelfde taal spreken, zorgt de muziek voor verbinding.”