De raadzaal, normaalgesproken gevuld met voornamelijk oudere politici, stroomt deze keer vol met veel meer jongeren dan gebruikelijk. De Jongerenraad Zeist heeft de politieke partijen uitgedaagd voor een debat, als voorbereiding op de komende gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart. Het Jongerendebat, geleid door burgemeester Koos Janssen, vond 23 januari plaats in het gemeentehuis.

Er staan een aantal hoge tafels klaar met koffie, thee en fruit. De burgemeester groet bij binnenkomst de jury en daarna stapt hij gelijk op een aantal jongeren af die bij de microfoon staan te wachten om iedereen welkom te heten. Hij lijkt ze moed in te spreken. Er wordt veel gelachen en langzaam maar zeker vult de zaal zich met ouders, vrienden, klasgenoten en andere belangstellenden. Hier en daar klinken woorden van nieuwsgierigheid: “Ik ben zo benieuwd” en “Hoe zullen de jongeren het volhouden tegenover die raadsleden?” zijn een aantal gehoorde uitspraken.

Wanneer Koos Janssen plaats neemt in zijn voorzittersstoel, wordt het geroezemoes in de zaal steeds minder. Wanneer hij dit door krijgt, grapt hij: “Het is nog geen 4 uur! Nog twee minuutjes!”

Als het dan echt 4 uur is, kondigt Janssen aan dat het nu eindelijk gaat beginnen. Een deel van de Jongerenraad heet iedereen welkom en wenst de gemeente- en jongerenraadsleden veel succes en plezier. Janssen bedankt tevens de ondersteuning vanuit school en de gemeente om dit samen te kunnen organiseren. Verder verwelkomt hij alle ouders, vrienden en andere belangstellenden, waarvan het merendeel al met telefoontjes in de hand klaar zit om foto’s te maken. “Wat fijn dat jullie met zovelen zijn, geweldig!” Vervolgens stelt Janssen de jury voor, bestaande uit Christine Bleijenberg, Paul Koster en Inica Loe. Koster, de beheerder van de welbekende Facebookgroep ‘Zeist’, ontvangt een daverend applaus wanneer hij bekend maakt dat de pagina inmiddels meer dan 7.000 likes heeft.

Nadat de regels van het debatteren zijn uitgelegd, is het tijd voor een proefronde waarin het publiek ook mee kan doen. De stelling, met als onderwerp vuurwerk, zorgt voor enthousiasme bij iedereen in de zaal. Zelfs vanaf de publieksturbine wil men reageren. Na deze oefenstelling is het tijd voor de eerste stelling: ‘In ieder bouwplan, ongeacht locatie, moet minimaal 40% woningen bestemd zijn voor starters/ jongeren.’ Voordat het debat van start kan gaan, mogen vier partijen hun mening pitchen in een pleidooi van twee minuten. De eerste pitcher is Sander Jansen, wethouder Werk, Economie, Ruimte en Sport van de VVD. Hij heeft slechts twee minuten om te pitchen, maar houdt een nogal lang welkomstwoord. “Leuk dat iedereen er is.” Burgemeester Koos Janssen vraagt hierop of hij het nog over de stelling gaat hebben. De zaal lacht. Wanneer de wethouder wordt gezegd dat hij nog maar een halve minuut heeft om zijn pitch af te ronden, vraagt hij in verbijstering: “Heb ik nog een halve minuut of zit ik op een halve minuut?” Dit zorgt opnieuw voor veel gelach.

Hierna is Thijmen van de Jongerenraad aan de beurt. “Door de nabijheid van de Uithof hebben wij de plicht Zeist aantrekkelijker te maken voor jongeren. Het is een gouden kans. Laat Zeist niet verder vergrijzen.” Vervolgens zijn Wouter Catsburg van de ChristenUnie/ SGP en Josien van Breda van D66 aan de beurt. Beiden zijn het ook eens met de stelling. Na elke pitch klinkt applaus vanuit de zaal. Hierna wordt het debat dan écht geopend. Wie wil, mag gaan staan en voorzitter Koos Janssen wijst een spreker aan. Wanneer het op een gegeven moment te veel een persoonlijke aanval wordt grijpt de burgemeester in, waar hij applaus voor ontvangt.

Hierna is het tijd voor de tweede stelling ‘veiligheid in het verkeer is belangrijker dan doorstroming, gericht op de toegankelijkheid van Zeist’, waarover na de pitches hevig wordt gedebatteerd. Op een gegeven moment lopen de spanningen zo hoog op dat wethouder Jansen opmerkt: “Het begint hier een beetje op een raadsvergadering te lijken met al die vragen aan het college.” De burgemeester verwerpt deze opmerking echter met een grapje. “Goed debatspunt, ik kom zo bij u terug.”  Wanneer het iemand van de publiekstribune echter ook te veel wordt klinkt er een boze stem. “Dit hoort toch niet bij een jongerendebat!” Koos Janssen negeert deze opmerking en gaat verder met het debat. Dit gebeurt opnieuw wanneer de discussie volgens een toeschouwer té veel afwijkt van de stelling en ze opstaat en schreeuwt: “Ik hoor hier niet de stelling! Ik hoor hier niet de stelling!” Wederom wordt dit door Koos Janssen genegeerd en gaat hij verder met het leiden van de discussie. Na afloop zegt de burgemeester er zelf toch ook wat van. “Het spatte er allemaal van af. Maar let op de stelling en blijf hierbij. Let ook op de regels die jullie hebben meegekregen. Val elkaar niet aan maar blijf bij het debat.”

Na deze mededeling wordt aan het publiek gevraagd wat hun mening is over de stelling. Iedereen laat zien het ermee eens te zijn door de hand op te steken, behalve een oudere man. Hierop becommentarieert Koos Janssen: “Dat is democratie, meneer.”

Gedurende het debat over de derde en laatste stelling, met als onderwerp ‘stimuleren is niet genoeg om Zeist in 2030 klimaatneutraal te hebben’, worden een paar sterke opmerkingen gemaakt door diverse leden van de Jongerenraad. Hierna is het tijd voor de jury om in beraad te gaan over wie de welverdiende winnaars worden van de prijzen. Tijdens deze kleine pauze wordt de voorzitter van de Jongerenraad, Annick Dingemans, door Koos Janssen bedankt voor al haar inspanningen en raadslid Bram Bouwman zingt zijn ‘Ode Aan Zeist’, hij begeleidt zichzelf met een ukelele.

Na dit muzikale intermezzo komt de jury onder applaus weer de zaal binnen. Na een beetje spanning opgebouwd te hebben roepen ze de winnaars uit. Mika uit de Jongerenraad is de trotse ontvanger van de Jongerenprijs, Sarah, wederom uit de Jongerenraad, krijgt de Talentprijs. Ten slotte ontvangt Wouter Catsburg de Professionalprijs.

Voor een fotoserie van de middag, zie ‘Jongerendebat 23 januari’ en voor een nieuwsverslag van het debat, zie ‘Jongerenraad gaat in debat met politieke partijen’.