Het Christelijk Lyceum Zeist (CLZ) gaat vanaf volgend schooljaar ook tweetalig onderwijs (tto) aanbieden op het havo-atheneum. Op het vwo wordt inmiddels ruim meer dan de helft van de vakken in het Engels gegeven. In dit interview met wiskundedocent en tto-coördinator Martin Franke vertelt hij over hoe het CLZ dit gaat aanpakken.

“We zijn in 2001 begonnen met één tto vwo brugklas. Inmiddels hebben we per jaar vier tto vwo brugklassen. We zijn ook al meerdere keren door de hele cyclus van brugklas tot eindexamen heen geweest en dus ook al een hoop mensen afgeleverd. Sinds een aantal jaren hebben wij al het idee om het tto ook naar de havo te brengen, maar het is niet iets wat je zomaar invoert. Het betekent veel voor je organisatie. Je moet de juiste leermiddelen hebben en je docenten moeten goed zijn opgeleid. Al onze docenten hebben op z’n minst de Cambridge Advanced opleiding gedaan, en sommigen ook het Cambridge Proficiency. Dat laatste houdt in dat je een near native speaker bent. Dan spreek je bijna net zo goed Engels als iemand met Engels als moedertaal. We hebben ook mensen in dienst die Engels echt als moedertaal hebben. Daar hebben we nu jarenlang in geïnvesteerd en we zijn op het punt gekomen waar we zeggen: ‘Ja, het kan!’ Het heeft geen zin om het open te stellen voor leerlingen als je niet in staat bent om ze op de goede manier les te geven.

Op het tweetalige havo-atheneum gaan wij ook met het Cambridge- en het IB-materiaal werken, maar waarschijnlijk één niveau onder wat wij op het vwo aanbieden. Het IB is bedoeld voor de bovenbouw, en ik heb daar nog geen hele concrete ideeën over. Mijn hoogste prioriteit is om de klassen gevuld te krijgen en om te zorgen dat we die klassen op een goede manier les gaan geven. In de komende twee à drie jaar gaan we ons focussen op het niveau wat we in de bovenbouw gaan aanbieden.

Het zou niet goed zijn om de kwaliteit te verlagen omdat je tto gaat aanbieden.

Over het algemeen hoef je in onze omgeving mensen niet te motiveren om tto te gaan doen. De gezinnen die hier wonen zijn vaak wel internationaal georiënteerd en willen graag onderwijs voor hun kinderen wat daarbij aansluit. Die mensen weten ons wel te vinden. Ik verwacht dit jaar voor de havo één tto brugklas en dat is prima. Dan kunnen we het langzaam uitbouwen en op die manier ook de kwaliteit waarborgen. Het zou niet goed zijn om de kwaliteit te verlagen omdat je tto gaat aanbieden.

Tweetalig onderwijs is niet voor iedereen. Je moet net even wat harder lopen, want je krijgt extra uren Engels en veel vakken zijn in het Engels. Het betekent echt iets en je moet er wat voor doen. Er wordt meer van de leerlingen gevraagd. Dat vinden leerlingen niet altijd leuk, maar dat heb je natuurlijk op iedere middelbare school. Aan de andere kant zijn de leerlingen heel gemotiveerd en enthousiast zodat je er goed mee kunt werken. Ik denk dat het meerendeel van onze leerlingen het naar de zin heeft op het tto, maar het gebeurt ook wel eens dat zo’n leerling besluit niet door te gaan met tto.

Waar het meeste tegenaan gelopen wordt is dat het Engels toch wel moeilijk is voor leerlingen. Laat ik beginnen met te vertellen dat wij echt een harde eis stellen. Je moet minimaal een 6,0 staan om überhaupt door te mogen met tto na de derde. En dat is geen 5,5 of een 5,9 die wordt afgerond naar een 6,0. Als we zo’n harde ondergrens loslaten gaat het glijden en dat willen we niet. We doen dat niet voor niets, want dat niveau is echt nodig in de bovenbouw. Ook daar moeten leerlingen veel papierwerk doen in het Engels. Ik denk dat een tto-leerling beter is voorbereid om naar de universiteit of naar een hogeschool te gaan, want daar wordt dat ook van je gevraagd.

In de bovenbouw schakelen we voor een deel van de vakken terug naar het Nederlands op vier vakken na. Het centraal examen is namelijk gewoon in het Nederlands. Er zijn scholen die later overschakelen naar het Nederlands, maar wij doen het in de vierde omdat wij vinden dat je de bovenbouwstof voor het examen gewoon langer in het Nederlands moet hebben gehad. Als het centraal examen ooit in het Engels wordt aangeboden kan ik me voorstellen dat wij daar wel aan meedoen.

Met tweetalig onderwijs op de havo is de puzzel compleet

Met tweetalig onderwijs op de havo is de puzzel compleet. Als een havo leerling als tto leerling begint kan die leerling zowel Nederlandstalig als Engelstalig havo gaan doen. En als de cijfers daarvoor toereikend zijn bestaat zelfs de mogelijkheid om naar tweetalig vwo te gaan. Aan de andere kant is het zo dat een vwo-leerling die niet aan de normen voldoet en dus afstroomt nu ook doorgaan met het tto, maar dan op de havo. Dat was voorheen nog geen optie.”