Vanaf 16 maart moet ook Zeist eraan geloven, dan gaat de verlaging van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur in heel Nederland in.

Martin Bos, statenlid van Forum voor Democratie voor de provincie Zeeland, Twitterde eind december naar aanleiding van een bericht op Nu.nl dat de filedruk ná de verlaging van de maximumsnelheid in maart verder toe zal nemen. “Als straks die 100 kilometer per uur wordt ingevoerd staan we nog langer in de file”, zo berichte hij. Maar klopt dat wel?

De Algemene Rekenkamer deed in mei vorig jaar al onderzoek naar de effecten van de verhoging van de maximumsnelheid in 2012, van 120 naar 130 kilometer per uur. Dat onderzoek wees uit dat de deze verhoging gemiddeld genomen in ieder geval niet zorgde voor een kortere reistijd. Op sommige trajecten was er sprake van een iets kortere reistijd, bij andere trajecten was die reistijd juist iets langer. Maar echt grote tijdswinst werd niet behaald.

Filedruk

Hoe zit het dan met de filedruk? Volgens verkeersdeskundige Marthe Uenk neemt deze ook toe bij een hogere maximumsnelheid. In februari vorig jaar onderzocht ze de verkeerssituatie op vier trajecten uit het Nederlandse wegennetwerk: de A1 tussen de Stroe en Voorthuizen, twee locaties op de A16 tussen knooppunt Zonzeel en Zevenbergsehoek en de A58 tussen Ulvenhout en knooppunt Galder. Vier locaties die tussen 2012 en 2018 niet zijn aangepast en waarbij de hogere maximumsnelheid van 130 de hele dag geldt. Ze vergeleek de verkeerssituatie van juni 2012 (120 km/u) met die in juni 2018 (130 km/u). Haar belangrijkste conclusies: mensen gaat harder rijden bij een hogere maximumsnelheid, en bij hetzelfde aantal voertuigen op de weg ontstaat er eerder file wanneer je 130 mag rijden. Dat verklaart Uenk door het toegenomen verschil in snelheid tussen voertuigen. “Het meest langzame (vracht)verkeer zal zo rond 80 kilometer per uur rijden. Op een 120-weg is het snelheidsverschil tussen langzaam en snel verkeer dus zo’n 40 kilometer per uur. Op een 130-weg is dat verschil echter 50 kilometer per uur. Dat betekent dat een ‘snelle’ auto daar harder op z’n rem moet staan als hij een langzame (vracht)auto tegenkomt. Achterliggers overcompenseren dit remgedrag vaak, waardoor er vertragingen ontstaan en de capaciteit afneemt.”

Het lijkt dus aannemelijk dat de filedruk bij een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur zal afnemen. De snelheidsverschillen op de snelwegen worden immers kleiner. Volgens Bert van der Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft, komt daar bovendien nog bij dat weggebruikers bij een hogere snelheid over het algemeen meer afstand houden: “Hoe hoger de snelheid, hoe meer afstand weggebruikers laten zitten tussen zichzelf en hun voorganger”, legt hij uit aan RTL Nieuws. En bij die kleinere volgafstand passen er dus meer auto’s op de weg.

Conclusie

Onderzoek wijst uit dat de filedruk gemiddeld genomen het laagst is als alle weggebruikers ongeveer dezelfde snelheid hanteren. Daarnaast passen er bij een lagere snelheid ook meer auto’s op de weg. De verlaging van de maximumsnelheid heeft dus een positief effect op de filedruk. De tweet van de heer Bos is onjuist.