Vandaag zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement. Zoals in heel Nederland, kunt u ook in Zeist stemmen. Onze verslaggevers namen een kijkje bij de verschillende stembureaus in Zeist, Den Dolder en Austerlitz. Zij nemen u mee en geven u een kijkje in en bij de verschillende stembureaus.

Zeist

Onze verslaggevers Lotte Voorbij en Lucas Boerwinkel gingen langs in Zeist en nemen u mee. Het is elf uur ’s ochtends en het loopt al aardig vol met kiezers in het gemeentehuis van Zeist. Om de minuut lopen er mensen naar binnen en buiten. De afgelopen vier jaar is er op het gebied van de Europese Unie veel veranderd. De Brexit heeft plaatsgevonden, wat duidelijk maakte dat voor veel burgers in Europa de onvrede over de Unie groot is. Ook in Nederland neemt de vertegenwoordiging van deze onvrede in de politiek toe, bijvoorbeeld met de komst van Forum voor Democratie. Wat vinden de kiezers belangrijk, en hoe is dat terug te zien in hun stemgedrag?

Foto: Lucas Boerwinkel

Mensen gaan stemmen bij het stembureau bij het gemeentehuis van Zeist
Foto: Lucas Boerwinkel

Henk-Jan (41), stemt bij deze verkiezingen links in plaats van rechts: “Ik stem normaal op de VVD, maar deze keer heb ik op Frans Timmermans gestemd van de Partij van de Arbeid. Dat is best een groot verschil, maar ik vind dat hij het goed doet”. Frans Timmermans is eurocommissaris, vicevoorzitter van de Europese Commissie en dit jaar lijsttrekker van de Partij van de Arbeid bij de Europese Unie.

Anita (49) en Roy (20) weten nog niet of het lukt om te stemmen: “Wij willen nog wel stemmen vandaag, maar we weten niet zo goed waar aangezien we net verhuisd zijn. Dan willen we stemmen voor Thierry, hoe heet zijn partij ook alweer? Oh ja, Forum voor Democratie. Dat is de enige partij die echt opkomt voor de jongeren”. Dat er veel commotie is in de media rondom Forum voor Democratie, door onder andere een conflict binnen de partij en omstreden uitspraken van partijleider Thierry Baudet, doet Anita en Roy weinig. “Alle commotie in de media rondom de partij maakt voor ons niet uit, wij zijn nou eenmaal standvastig”.

”Ik ben mijn identiteitsbewijs kwijtgeraakt. Als het goed is kan ik een nieuwe ophalen om drie uur. Ik hoop het, want ik vind stemmen heel belangrijk.”

Ook Greetje (61) weet nog niet of het haar lukt om vandaag te stemmen: “Ik ben mijn identiteitsbewijs kwijtgeraakt. Als het goed is kan ik een nieuwe ophalen om drie uur. Ik hoop het, want ik vind stemmen heel belangrijk. Ik stem op 50+, omdat dat de partij is die het meeste voor mensen van mijn leeftijd opkomt. Ik heb me dan ook niet verdiept in de andere partijen.”

Theo (68) heeft midden-rechts gestemd. Hij vindt dat het tijd is voor verandering in de Europese Unie: “Ik zeg niet dat we uit de EU moeten, maar er is echt een hervorming nodig. Ik heb het gevoel dat er geen controle is op het Europese Parlement, zoals er wel controle is op bijvoorbeeld het Nederlandse parlement. Dat moet veranderen”.

Dan zijn er natuurlijk ook nog veel Zeistenaren die vandaag niet stemmen. Veel mensen hebben zich niet verdiept in de partijen en hun standpunten, en houden zich daarom buiten de verkiezingen. Samiha (47) kan niet stemmen, omdat ze geen Nederlands identiteitsbewijs heeft. Dat vindt ze niet erg: “Ik denk niet dat ik nu zou stemmen als ik dat kon, want ik weet helemaal niets van politiek af. Dan is het beter om niet te stemmen”.

Bij de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement was D66 met maar liefst 20,11% van de stemmen de grootste in Zeist, met op de tweede plaats op afstand de VVD met 15,92% van de stemmen. In de afgelopen vijf jaar is er in het politieke landschap natuurlijk een hoop veranderd. Nieuwe partijen als Forum voor Democratie kwamen op en veel mensen stemmen nu anders dan vijf jaar geleden.

Den Dolder

Onze verslaggevers Daan Verkuil en Lorenzo Siemelink gingen langs in Den Dolder en bezochten daar stembureaus. We staan in stembureau Oude Bethesda in Den Dolder. Het is er erg rustig. Aan een lange tafel in een grote zaal zitten de zes medewerkers van het stembureau. Verderop, in de hoek, staan de stemhokjes. Het is niet druk: om de paar minuten komt er een stemmer binnen druppelen. Kirsten Owens is de voorzitter van dit stembureau.

‘’Dit is de vierde keer dat ik meehelp bij met de verkiezingen, en de tweede keer als voorzitter,’’ zegt Kirsten. ‘’Ik wilde graag wat meer doen voor de samenleving, naast eens per jaar met een collectebus lopen.’’

De opkomst voor de Europese Verkiezingen is een stuk lager dan bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer en de Gemeenteraad. Kirsten: ‘’Bij de gemeentelijke verkiezingen kwamen er hier ongeveer 1200 mensen stemmen. Ik verwacht dat daar nu slechts de helft van komt.’’ Dat er minder mensen komen opdagen is geen vreemd verschijnsel. De Europese Verkiezingen hebben altijd een lage opkomst.

‘’Er komen nu zo’n 50 mensen per uur binnen. Ik verwacht dat dat later vandaag nog gaat dalen’’ zegt Kirsten. Sinds de eerste Europese verkiezingen in 1979 daalt de opkomst al. In 2014 werd er een dieptepunt van 37.3% in Nederland gehaald, blijkt uit een onderzoek van de EU uit 2014. Deze trend zie je niet alleen in Nederland terug, maar ook in het Europees gemiddelde: In ’79 kwamen nog 62% van de Europeanen opdagen. In 2014 was daar nog 42.5% van over.

Foto: Lorenzo Siemelink

Stembureau Oude Bethesda in Den Dolder
Foto: Lorenzo Siemelink

Hoe komt dat? Volgens een onderzoek van I&O Research zijn daar verschillende redenen voor. Volgens dat onderzoek vinden veel Nederlanders het Europees Parlement een ver-van-mijn-bedshow. Ze zien het als een geldverslindende organisatie en hebben er weinig vertrouwen in. Dat was vroeger anders. Destijds was er nog de hoop en vertrouwen dat samenwerking in Europa vrede en welvaart zou brengen. Die vrede en welvaart zijn gekomen, maar ook ongemakken als de migratiecrisis en de afname van soevereiniteit van de lidstaten.

Ondanks de dalende opkomst en het lage vertrouwen, is slechts een klein deel van de bevolking voor een Nexit, het vertrek van Nederland uit de EU. Een van de mensen die daar tegen is is Stephan Cannon. Hij is voorzitter van het stembureau bij Wijkservicepunt Pelita in Den Dolder. Hij komt oorspronkelijk uit Engeland, maar heeft mede vanwege de Brexit een Nederlands paspoort aangevraagd.

In dit stembureau is het iets drukker dan bij Owens. Dit is al de twaalfde keer dat Stephan mee helpt met de verkiezingen. Ook hij zegt dat de opkomst erg laag is: ‘’Ik verwacht dat er vandaag rond de 500 mensen komen stemmen, van de 2000 die dit bureau bereikt. Het is hier altijd heel laag.’’

Austerlitz

Vandaag ging onze verslaggever Britt van Putten langs bij het stembureau in Austerlitz, het stembureau waar het hele dorp heen komt, aangezien er maar één is in Austerlitz: dorpshuis ’t Trefpunt. Het dorpshuis ziet er gezellig uit, aan een grote vlag voor de deur kunt u zien dat het dorpshuis vandaag als stembureau diende.

Bij het dorpshuis viel de sfeer gelijk op, die was heel gemoedelijk. Mensen zaten in het zonnetje te genieten op het tegenoverliggende terras. Een groepje dames ging zelfs samen stemmen om hierna op excursie te gaan. Veel bewoners die elkaar tegen kwamen bij het stemmen bleven even 5 à 10 minuten met elkaar staan praten. Wat gelijk opviel is dat het stembureau bijzonder rustig was en dat er vooral oudere mensen kwamen stemmen. Een medewerker vertelt hier meer over: “Ik denk dat het vanavond een stuk drukker wordt, vaak komen de mensen na het eten even snel stemmen, hier zitten vaak de jongere bewoners bij. Ook hebben we het vanochtend een stuk drukker gehad.”

Vervolgens ging onze verslaggever in gesprek met een aantal inwoners van Austerlitz. Zij waren allemaal vrij open tegen ons.
Tom (70): “Vanaf het moment dat Jesse Klaver lijsttrekker van GroenLinks werd heb ik eigenlijk altijd op GroenLinks gestemd. Door hem heb ik vertrouwen in GroenLinks gekregen en zal ik ook Europees op GroenLinks stemmen. Persoonlijk merk ik dat mensen van mijn leeftijd het heel apart vinden dat er vergeleken met hun leeftijd zo een jonge man verkiesbaar is. Toch vind ik dat het juist belangrijk is want hij heeft een groot inlevingsvermogen en kan zich daarom goed inleven in de mensen van zijn leeftijd, dit vind ik wel belangrijk want die generatie wordt wel onze maatschappij.”
Tineke (54): “Ik zeg liever niet op welke partij ik stem, wel wil ik kwijt dat ik meer links stem. Dit doe ik omdat ik het belangrijk vind dat er aan ons klimaat wordt gedacht en dat er ook zoveel mogelijk wordt gedaan om klimaatverandering aan te pakken.”

Verder vroegen wij de mensen ook hoe zij zich oriënteren op het stemmen en waarom zij stemmen.
Sandra (41): “Ik oriënteer mij door een stemwijzer via internet in te vullen en de standpunten van de verschillende partijen door te lezen. Ik vind het fijn en belangrijk dat je kunt stemmen om zo te laten horen wat je van iets vind.”
Maarten (26): “Ik oriënteer mij op het stemmen door debatten en politiek gerichte programma’s te bekijken. Ook lees ik vaak de websites van de partijen door. Ik stem omdat het een democratisch recht is dat wij hebben gekregen en ik vind het belangrijk dat daar gebruik van gemaakt wordt en dat iedere Nederlander zijn of haar stem laat horen.”

Waarom is uw stem zo belangrijk?

Zoals bij alle verkiezingen is uw stem ook in deze verkiezingen ontzettend belangrijk. U stemt namelijk niet alleen voor de invulling van het Parlement, maar ook voor uw eigen toekomst. Uw stem bepaalt mee welk standpunt het Europees Parlement inneemt over dingen die van invloed zijn op uw dagelijks leven. Het Europees parlement kan namelijk een hoop druk uitoefenen op dingen die voor u als burger van groot belang kunnen zijn. Het Parlement heeft namelijk inspraak in dingen als economische groei, beperking van energieverbruik en voedselveiligheid.

Maar het Europees Parlement vergadert en beslist over meer. U kunt hierbij denken aan dingen zoals uw privacy, grensbewaking, maar ook over de dingen in het dagelijks leven die voor u dichtbij kunnen komen. Dit zijn dan zaken zoals het recht hebben op studeren, wonen en werken. Met uw stem maakt u niet alleen de democratie sterker, maar vooral ook de Europese democratie.

Wat merkt u als inwoner van Zeist van de verkiezingen voor het Europese Parlement?

Onze verslaggever Renée van Marrewijk schreef hier een artikel over, waarin zij u alles hierover vertelt.

 

Heeft u vragen, tips of opmerkingen? Dan kunt u een mailtje sturen naar Daan.verkuil@student.hu.nl