Sommigen kennen elkaar en sommigen zien elkaar voor het eerst. Iedereen weet wat er gebeurt vandaag, maar toch heerst er een spanning. Een ding hebben ze gemeen, de belangstelling voor het verhaal. Drie gedenksteentjes, ter ere van Piet van den Top, Rudi Beeskow en de tien bevrijde joden worden deze middag onthuld, voor het politiebureau in Zeist.

De film start, opeens krijgt de bevrijding een beeld. De ruimte kleurt zwart-wit en iedereen die hiervoor nog wiebelend op een stoel zat, zit nu aandachtig te kijken. Van tevoren werd nog gezegd: “Of ze echt een vreugdedansje hebben gedaan weten we niet, maar voor het beeld is het wel mooi.” Er wordt gelachen wanneer de bevrijde joden daadwerkelijk hun vreugdedansje doen. Het is een oorlogsverhaal, maar wel een met succes. Dus vandaag wordt er niet getreurd, maar is iedereen trots. Trots op hun vader, neef, opa of overgroot opa die het aandurfden om de tien gevangengenomen joden te bevrijden. “Het is toch familie van mij”, zegt Noortje Nicolai (11), achterkleindochter van Piet van den Top.

“Of ze echt een vreugdedansje hebben gedaan weten we niet"

Het is vandaag precies 75 jaar geleden dat er tien joden zijn bevrijd uit het politiebureau in Zeist. Piet van den Top was een van de verzetsstrijders in Zeist, samen met een paar anderen kwam hij tot het volgende plan. Ze hadden twee mannen nodig die zich voordeden als Nederlandse politiemannen en nog twee die zich voordeden als Duitse soldaten. Die rol vervulde Rudi Beeskow. Hij was, voordat hij deserteerde, als korporaal bij de Luftwaffe in Zeist gestationeerd en had dus nog een Duits uniform. Het is de mannen gelukt het politiebureau in te lopen en al bluffend, want dat was het, de tien gevangengenomen joden te bevrijden. Tot op de dag van vandaag wordt dit gezien als een heldendaad, wat de reden is van de gedenksteentjes. Het Geheugen van Zeist is bezig om verhalen als deze openbaar te maken. Wethouder Fluitman was ook aanwezig en gaf een korte toespraak.

Erkenning

Het verhaal wordt verteld in een klein zaaltje in het gemeentehuis. Iemand van het Geheugen van Zeist spreekt vandaag. Met handgebaren en stemverheffing komt het verhaal bijna tot leven. Fluitman noemt het: “Als een jongensboek zo spannend”. Nee Jaap, hij heette Jaap, niet Jacque”, wordt er van achteruit de zaal geroepen. De verhalen van het Geheugen van Zeist en de familieleden mengen zich.

 Kinderen spelen verstoppertje tussen de koffiekar en de plantenbakken. Ook zij zijn nabestaanden van de personen die vandaag herdacht worden. “Ik weet niet precies welke mijn overgroot opa is, maar ik heb wel een roos op de steentjes gelegd voor hem.” Snel verdwijnt ze achter het been van haar opa, die in gesprek is met andere nabestaanden.

"Laten we daar zeker de tien bevrijde joden niet in vergeten"

“Het is fijn om met zo’n groot deel van de familie hier te zijn, vandaag gaat het om de erkenning en aandacht. Maar laten we daar zeker de tien bevrijde joden niet in vergeten. Zij worden bijna niet genoemd, maar om hen ging het allemaal”, voor Frans van den Top, neef van Piet van den Top, is het belangrijk dat de aandacht naar iedereen gaat. Tevreden kijkt hij in het rond.

Familie

Terwijl de groep door de politiemannen in uniform naar het politiebureau worden begeleid, haken er nog een paar aan. “Ach je bent toch gekomen, fijn.” “Tuurlijk, ik moest nog even mijn auto parkeren, maar hier wil ik graag bij zijn.” Kussen worden uitgedeeld en de mensen die elkaar nog niet kennen worden aan elkaar voorgesteld.

Het wordt wat rumoerig, mensen vormen een groep op de trappen voor het politiebureau. “Nee, wacht, hebben we nu iedereen?” Langzaam vormt zich een hele familie op de treden. Jong en oud door elkaar. Er worden een aantal foto’s gemaakt, terwijl een van de aanwezige politiemannen met de bezem naar buiten komt gelopen.

Onthulling

Een voor een stappen er een paar nabestaanden richting Fluitman, die met de bezem klaarstaat. Het onthullen van gedenksteentjes, is het zand van de stenen afvegen. Bescheiden, maar met een open houding staat Fluitman klaar. Daar liggen ze dan. Een wat onwennige sfeer overheerst. Iedereen is opgelucht en blij, maar het lijkt ook wat aan te voelen als een afscheid. Familieleden staan gebogen over de steentjes, terwijl langzaam de eersten van de groep al vertrekken.

"Ik zit vanavond tevreden op de bank, nu ik weet dat hij erkent wordt”

In groepjes vertrekken de mensen weer richting het gemeentehuis. Enkele onenigheden over namen worden opgehelderd, nog een kop koffie wordt ingeschonken en de verhalen blijven komen. Rudy Beeskow, de zoon van, blijft nog even achter. Een kleine man, maar met een trotse rechte rug. Langzaam worden zijn ogen vochtig: “Mijn vader was bescheiden, maar hier had hij bij willen zijn. Ik zit vanavond tevreden op de bank, nu ik weet dat hij erkent wordt”.