ZEIST – Het holocaustmonument ‘Levenslicht’ zal de komende weken in verschillende Utrechtse gemeenten te zien zijn. Dit monument is gemaakt door kunstenaar en innovator Daan Roosegaarde op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. “Het doel van dit lichtmonument is om het bewustzijn te vergroten dat in heel Nederland Joden, Roma en Sinti woonden en dat de mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vervolgd, gedeporteerd en vermoord, plaatsgenoten of buren waren”, meldt het Comité.

Het oorspronkelijke monument werd donderdagavond 16 januari eenmalig gepresenteerd aan de Maas in Rotterdam. Dat monument heeft een diameter van 20 meter bestaande uit 104.000 lichtgevende herdenkingsstenen. Voor elk slachtoffer uit Nederland is er een steen. De stenen van het holocaustmonument lichten om de paar seconden op en doven dan weer. Met als doel het te laten lijken op een ademhaling. Deze ademhaling symboliseert daarmee dat de herinnering aan de slachtoffers in leven moet blijven. Deze week worden de stenen verdeeld over verschillende gemeenten. Het monument zal tijdelijk in 170 gemeenten onthuld worden. Dit zijn gemeenten waar de vervolging van Joden, Roma en Sinti heeft plaatsgevonden.

Zeist

Naast Zeist krijgen ook Utrecht, Culemborg, Soest, Nieuwegein, Houten en Heuvelrug een monument in hun gemeente. In Zeist zal het ´Levenslicht´ vanaf aanstaande vrijdag tot en met 7 mei 2020 te zien zijn in de Publiekshal van het gemeentehuis. Verder zullen de ruim honderd Joodse slachtoffers uit Zeist herdacht worden met een permanent monument in het Walkartpark.

Ook in Zeist waren in de Tweede Wereldoorlog veel slachtoffers van de holocaust. Deze worden herdacht doormiddel van dit plaatselijke monument. “We mogen ze nooit vergeten”, meldt burgemeester Koos Janssen in een gemeentelijke verklaring. “‘Levenslicht’ helpt ons om respectvol terug te denken aan alle slachtoffers van dat bewind vol verschikkingen. En om elke dag te werken aan onze vrijheid. Daarom kunnen we het ‘Levenslicht’ ook wel zien als een waarschuwingslicht”.

Stenen

Zowel in de Joodse als in de Roma en Sinti herdenkingstraditie zijn stenen belangrijk. Roosegaarde heeft deze traditie als inspiratiebron gebruikt. Na in gesprek te zijn gegaan met Holocaustoverlevenden en hun familie kwam hij tot het ontwerp van dit monument.

“Het is een eer om gevraagd te worden voor dit project en een openbaar kunstwerk te maken voor de holocaust. Het is geen traditioneel monument waarin de mens puur een observant is. Dit tijdelijke kunstwerk vraag om participatie: jij bent onderdeel van het verhaal”, legt Roosegaarde uit op de website van het Nationaal Comité.

75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we dat het 75 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog beëindigd werd. “We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties”, aldus het Nationaal Comité. Als aanvulling op bestaande herdenkingen en vieringen worden door het jaar heen extra grote evenementen georganiseerd. Bij het organiseren daarvan zoekt het Nationaal Comité de samenwerking met provincies, gemeenten en organisatoren. Een overzicht van deze evenementen is te vinden op www.tweedewereldoorlog.nl.

Voor de viering van 75 jaar vrijheid heeft het Nationaal Comité vier doelen opgesteld:

  • In alle gemeenten verhalen over oorlog en vrijheid ophalen en brengen.
  • In alle gemeenten en op alle scholen het gesprek op gang brengen over de betekenis van de Tweede Wereldoorlog, de bevrijding en vrijheid voor nu en voor de toekomst.
  • Vergroten van het besef dat 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog vrijheid nog steeds kwetsbaar is en inzet vraagt van iedereen.
  • Herdenken en vieren versterken door nieuwe tradities te stimuleren, passend bij de tijd en de nieuwe generatie.